Als het knapt, ben je ver van huis 

Met kerst stond ik met mijn gezin op de piste. We genoten van de zon, maar de pistes waren ijzig. Niets aan de hand voor goede skiërs en daar schaar ik mijn vrouw en kinderen zeker onder. Bij hun techniek vergeleken, is het alsof ikzelf net klaar ben met lessen… De hond was dit jaar ook mee. Net toen ik met haar wilde beginnen aan een lange wandeling werd ik gebeld door onze oudste dochter. Mijn vrouw was gevallen en de banaan was onderweg. Ze bracht het heel rustig. Ik voelde trots voor haar en bezorgdheid voor mijn vrouw tegelijkertijd.

Een onschuldige bocht zette de wereld van mijn vrouw even op zijn kop. Een verkeerde beweging, een knappend geluid en daar lag ze. Een gescheurde kruisband. Kerstavond brachten we door in de kliniek, waar ze een kniebrace kreeg. Ik dacht, dat wordt nog wat om thuis te komen. En ook: hoe gaan we het de komende weken doen? Dat zette me aan het denken over mantelzorg.

Mantelzorg is als een onzichtbare kruisband in de samenleving. Het houdt families en vriendschappen bij elkaar, maar wordt vaak pas opgemerkt als er iets ‘scheurt’. Net als die knie, die zij altijd als vanzelfsprekend beschouwde, totdat we merkten hoe kwetsbaar en belangrijk hij is. Mantelzorgers dragen een grote verantwoordelijkheid. Vaak zonder erkenning of vergoeding. En net als bij een kruisbandblessure merk je pas hoe belangrijk mantelzorg is als die ontbreekt.

Toen we thuiskwamen, stonden vrienden en familie gelukkig klaar om te helpen. Ik prijs me gelukkig dat het maar een kruisbandblessure was. Want ik weet dat in heel veel gezinnen langdurig mantelzorg nodig is. Soms vanwege een heel zichtbare aandoening, maar soms ook voor onzichtbaar letsel. Denk aan psychische zorg voor veteranen, zorgmedewerkers en mensen met PTSS. Onzichtbaar leed, maar niet voor de directe omgeving.

Voor ons waren het ongeluk en de nasleep een nuchtere les in nederigheid en dankbaarheid. Want mantelzorg is niet alleen een last; je kunt het ook beleven als een geschenk. Het toont de kracht van verbondenheid, de bereidheid om voor elkaar te zorgen, juist als het moeilijk wordt.

Maar net als bij een kruisband, is preventie en ondersteuning cruciaal. Mantelzorgers hebben recht op respijtzorg, training en financiële compensatie. Ze verdienen erkenning. Want als de zorg te zwaar wordt, scheurt de band en daar heeft niemand baat bij. Net als mijn vrouw fysiotherapie en geduld nodig had voor het herstel, hebben mantelzorgers ondersteuning nodig om hun belangrijke werk vol te houden.

Dus laten we mantelzorg niet alleen zien als een plicht, maar vooral als een teken van liefde en solidariteit. Laten we ervoor zorgen dat die onzichtbare banden sterk blijven, zodat we allemaal –gevers en ontvangers– rechtop kunnen blijven staan. En valt er toch iemand om, dan zijn we er voor elkaar. Want dat is wat ons mens maakt.

Jasper Nieuwenhuizen, burgemeester

j.nieuwenhuizen@lisse.nl